مقاله جذاب سایت هواداران در مورد کابوس پارگی
« ربـاط صلـیبـی »
مصدوميت جزء جدايي ناپذير فوتبال است. اين را همه مي دانند و هيچ فوتباليستي در دنيا پيدا نمي شود كه در طول دوران بازيگري اش بارها و بارها مصدوميت از انواع مختلف را تجربه نكرده باشد. اما در ميان انواع مصدوميت ها پارگي رباط صليبي قصه اي جداگانه دارد.
سباستين دايسلر و مايكل اوون در فوتبال آن سوي آب ها و مجيد نامجومطلق و محرم نويد كيا در كشور خودمان از قربانيان معروف پارگي رباط هستند.
ادامه مطلب در ادامه»
پارگي رباط از آن مصدوميت هايي است كه هر فوتباليست شايد فقط يك بار آن را تجربه كند اما همان يك بار مي تواند پاياني باشد بر دوران حرفه اي فوتبالش. نمونه هاي زيادي از فوتباليست هاي داخلي و خارجي را مي توان پيدا كرد كه با پارگي رباط روزهاي اوج آنها هم به پايان رسيده است.
امسال اين مصدوميت شوم در ليگ برتر مد شده است و بيشتر از همه سايه خود را بر تيم پرسپوليس انداخته است. هنوز يك ماه از روزي نگذشته كه هواداران پرسپوليس با شنيدن خبر مصدوميت آقاي گل تيم خود نگران خط حمله سرخ ها شدند. غيبت شش ماهه بهترين گلزن ليگ، بدترين خبري بود كه مي شد به هواداران پرسپوليس و همچنين تيم ملي داد.
در كمتر از يك ماه، دو نام ديگر در فهرست مصدومان پرسپوليس قرار گرفته اند؛ ميثاق معمارزاده و آخري هم حسين بادامكي. با مصدوم شدن بادامكي پرسپوليسي ها در حال ثبت ركوردي هستند كه تا الان بي سابقه بوده است؛ سه پارگي رباط در يك ماه. البته آبي هاي پايتخت هم از اين مصدوميت مد شده در امان نماندند و اميد روانخواه، هافبك دونده خود را شش ماه از دست دادند. به اين ليست مي توان مصطفي چترآبگون، مهاجم اول پاس همدان را هم اضافه كرد. اما دليل اين همه پارگي رباط چيست؟
رباط صليبي، رباطي است كه دو استخوان مهم پا را به صورت صليبي به هم متصل مي كند و به همين دليل يكي از مهم ترين رباط هاي پا به حساب مي آيد. پارگي آن در اثر فشار تمرينات، كشيدگي بيش از حد، فشردگي بازي ها و فشار بيش از حد به زانو و چرخش هاي ناگهاني به وجود مي آيد. اين مصدوميت را بيشتر مي توان در ميان هافبك ها ديد. آنها به واسطه دوندگي بيش از حد و رفت و برگشت هاي ناگهاني بيشتر با خطر مواجه هستند.
جواد نكونام، مجتبي جباري، نويدكيا و روانخواه را نيز مي توان از مصداق هاي آن دانست.
فريدون معيني، كارشناس فوتبال كشورمان در اين مورد مي گويد: پارگي رباط صليبي دو علت مهم دارد. دليل اول گرم نكردن خوب و مناسب و دليل دوم فشارهاي خارج از حد است.
اين مصدوميت به يكباره به وجود نمي آيد. مثلا وقتي ميثاق معمارزاده با يك پرش رباط پاره مي كند، از قبل آمادگي اش را داشته و چندين بار با اين حركات نادرست پايش را آماده پذيرش چنين مصدوميتي كرده است.
ضمنا پيش از به وجود آمدن مصدوميت بازيكن در ناحيه زانو احساس درد و ضعف مي كند اما چون مي خواهد بازي كند اين مساله را به پزشك و مربي خود اطلاع نمي دهد. اين پنهانكاري و عدم استراحت و درمان باعث مي شود تا با كوچك ترين حركتي اين اتفاق ناگوار رخ دهد.
محسن خليلي و ميثاق معمارزاده دو بازيكني هستند كه به نظر مي رسد از همين پنهانكاري ضربه خوردند.
خليلي در بازي مقابل سوريه به شدت از ناحيه زانو احساس درد مي كرد اما چون در آستانه عقد قرارداد با پرسپوليس و همچنين بازي هاي حساس تيم ملي قرار داشت، صحبتي از اين قضيه به ميان نياورد. خليلي ضمن تاييد اين قضيه مي گويد: «من در بازي مقابل سوريه درد داشتم اما چون فكر نمي كردم مشكل جدي باشد زياد به آن توجه نكردم. بعد از سفر تيم به اسپانيا اين درد به قدري شديد شد كه حتي قادر به راه رفتن هم نبودم. شايد اگر من قبل از بازي مقابل سوريه استراحت مي كردم و درمان را جدي مي گرفتم رباط پايم پاره نمي شد.»
معمارزاده هم شرايطي مشابه خليلي داشت. او پس از حضور در تمرينات پرسپوليس با مصدوميتي جزئي و قديمي درگير بود اما او كه با مصدوميت واعظي شانس اول حضور درون دروازه سرخپوشان بود نمي خواست اين فرصت را به راحتي از دست بدهد به همين دليل از درد پاي خود چيزي نگفت تا به جاي استراحت چند روزه با يك پرش به مصدوميتي شش ماهه تن در دهد.
در مقابل اين دو نمونه مي توان از مهدي واعظي نامبرد كه شايد اگر مانند خليلي و معمارزاده بي تجربگي مي كرد تعداد پارگي رباط ها در پرسپوليس را به عدد چهار رسانده بود. واعظي كه از مصدوميت قديمي پاي خود آگاه بود پس از چند جلسه تمرين با عابدزاده بعد از اولين مشكلي كه برايش به وجود آمد با اعلام مشكل خود به استراحتي چند هفته اي رفت. واعظي اعتقاد دارد اگر بعد از آن مصدوميت سهل انگاري كرده و تمريناتش را ادامه مي داد الان وضعيتي مشابه معمارزاده داشت.
تنها دو هفته از شروع ليگ برتر مي گذرد و چهار مصدوم روي دست تيم ها مانده است.
همچنين حضور مستمر بازيكناني مانند هادي عقيلي و احسان حاج صفي در تيم ملي و تيم هاي باشگاهي خود آنها را از شانس بالاي مصدوميت برخوردار مي سازد. در اين شرايط كه تيم ملي بازي هاي حساسي را پيش رو دارد، بازيكنان، مربيان و پزشكان تيم بايد دقت خود را چند برابر كنند تا تعداد مصدومان به حد فاجعه آميزي نرسد. در اين مسير بازيكنان بزرگ ترين كمك را مي توانند به خودشان كنند. دو هفته نيمكت نشيني و بازي نكردن بهتر از يك سال دوري از مستطيل سبز خواهد بود.
مصدومیتهای ACL مرتبط با رباط صلیبی زانو بیشتر در میان اسكیبازان دیده میشود. پس از اسكی، فوتبال، كشتی و بسكتبال ورزشهایی هستند كه ورزشكاران را بیشتر در معرض خطر قرار میدهند، اما فوتبال كشورمان طی چند فصل اخیر آمار قابل توجهی از آسیبدیدگیهایACL را به خود اختصاص داده است. اینكه چرا در فوتبال ایران این اتفاق رو به افزایش است دلایل متعددی دارد كه به بررسی آن خواهیم پرداخت. نكته مهمتر این كه در همه آسیبدیدگیها بجز در مواردی معدود، بازیكنانی كه رباط پاره كردهاند برای بازگشت پرقدرت به میدان و دستیافتن به شرایط آرمانی و ایدهآل همواره با مشكلاتی جدی روبهرو بودهاند، در حالی كه در ورزش دنیا امروزه پارگی رباط صلیبی دیگر پایانی برای عمر ورزشی یك ورزشكار محسوب نمیشود.
به نظر میرسد علاوه بر شرایط بدنی و فیزیكی بازیكن، عوامل مهم دیگر از جمله رعایت اصول تمرینی خاص در طول 6 ماه دوری از میدان، در بازگشت یك بازیكن به اوج نقش دارد. برای آگاهی از این موارد با ما همراه باشید.
سیستم زندگی ورزشكاران ایرانی غیرحرفهای است
سعید آلوسی كه بدنساز 14 رشته در تیمهای ملی بوده و هماكنون در كنار سپاهان اصفهان است در مورد افزایش آمار پارگی رباط صلیبی زانو بین فوتبالیستهای ایرانی به «جامجم» میگوید: تمام این اتفاقات به سیستم غیرحرفهای زندگی ما ایرانیها برمیگردد. بازیكن وقتی حرفهای كار نمیكند و حرفهای حرف نمیزند، حرفهای هم تمرین نمیكند. در فوتبال ایران فصل آمادگی جسمانی بازیكنان هرگز طبق اصول استاندارد جدی گرفته نمیشود. انسان، آهن نیست، ماهیچه، تاندون و مفصل یك ظرفیتی دارد كه اگر خارج از آن ظرفیت فشار وارد كنیم ضربه میخورد. وی ادامه میدهد: در دوره بدنسازی آنطور كه باید از بازیكن كار كشیده نمیشود، ماساژ درمانی، آب درمانی، تغذیه و استراحت جدی گرفته نمیشود و مهمتر از آن وقتی بازیكن آسیبدیدگی جزیی خطرناكی دارد كه ممكن است حاد شود به او اجازه بازی داده میشود. اینها از عوامل مهمی است كه در افزایش آمار پارگیهای رباط صلیبی و مینیسك نقش دارد.
نكونام و نویدكیا دوروی سكه پارگی رباط
وی جواد نكونام و محرم نویدكیا را 2 نمونه متفاوت از پارگی رباط صلیبی میداند و اضافه میكند: جواد نكونام تمام برنامههای آمادهسازی حرفهای را طی كرد. در ایران زیر نظر خودم هیدرودرمانی و ماساژدرمانی مرتب داشت و وقتی برای انجام تمرینهای فیزیوتراپی پیشرفته به آلمان رفت بدون كوچكترین تغییری كار درست را انجام داد و خیلی خوب و سریع به فوتبال بازگشت و مشكلی هم نداشت، اما محرم نویدكیا به خاطر یك اسپاسم كه با یك هفته آبدرمانی برطرف میشد با تشخیص غلط 4 ماه از فوتبال دور و همین طور با آسیبدیدگی مواجه شد. حقیقت این است كه تشخیص درست پزشك و تلاش موثر بازیكن در بهبود كامل نقش دارد. نباید به بازیكن مصدوم برای بازگشت سریع فشار آورد. شما به یك لاستیك پنچر فشار بیاورید بدتر میشود، بنابراین باید این راه حتی اگر طولانی باشد، طی شود.
بازگشت به دوران اوج دست بازیكن است
حمیدرضا رجبی، بازیكن تیم فوتبال استقلال اهواز ازجمله بازیكنانی است كه با پارگی رباط صلیبی مواجه شده و تحت عمل جراحی قرار گرفته است. رجبی معتقد است شرایط افت برای همه مصدومان نیست و همه چیز بستگی به خود بازیكن دارد. وی در گفتگو با «جامجم» میافزاید: این طور نیست كه بازیكن دیگر نتواند به دوران اوج خود برگردد. به نظر من اگر برای این كار عجله كنی حتما نتیجه معكوس میگیری، چون فوتبالیست باید واقعا 6 تا 8 ماه برای برگشتن به شرایط ایدهآل تلاش كند و تمرینهای منظم و سخت داشته باشد. من از شرایط كنونی خودم راضی هستم. مربیان هم همین نظر را داشتند. فرقی با گذشته ندارم و فكر میكنم بازگشت به روزهای اوج دست خود بازیكن است.
رجبی در مورد تفاوت بازیكنان خارجی و ایرانی برای دست یافتن به بهبود كامل و علتهای آن میگوید: من به خاطر دوستی نزدیكی كه با جواد نكونام دارم دائم با او مشورت میكردم. تنها تفاوتی كه احساس كردم بین ما و كشورهای اروپایی پیشرفته هست توجه به بازیكن و مراقبتهای ویژه است وگرنه از نظر جراحی و امكانات پس از عمل ما چیزی كم نداریم. آنجا بازیكن دائم تحت مراقبت است، ولی اینجا ما باید خودمان مراقب باشیم و در واقع پیگیری كنیم.
روحیه بالا به درمان مصدومیت كمك میكند
دكتر بهرام وكیلی، روانشناس نیز با توضیح درخصوص تاثیر عوامل روانی در بهبود مصدومیتهای جسمانی به «جامجم» میگوید: هیچ كس امروزه نمیتواند ارتباط روح و جسم را انكار كند. در ورزش متاسفانه هنوز ارتباطی كه میتواند تعیینكننده باشد برقرار نشده است. اگر بازیكن از نظر روانی توجیه شود كه این اتفاق میتواند به معنای شروعی دوباره برایش باشد هرگز با نگاهی ناامید به قضیه نگاه نمیكند، ضمن این كه از نظر علمی هر مشكل جسمی در صورت تلقین درست روانی سریعتر بهبود مییابد و ثابت شده خواستن نقش مهمی در بهبود كامل مصدومان ورزشی دارد. در ورزش ایران شاید بتوان همچنان از احمدرضا عابدزاده به عنوان الگویی كه با روحیه بالا به برطرف شدن مصدومیتهای ورزشیاش برخورد میكرد یاد كرد.
بازیكنان خود را برای پارگی رباط صلیبی مهیا میكنند
اما دكتر بیژن ذوالفقارنسب به عنوان مربی نظر جالبی در این خصوص دارد. وی در گفتگو با «جامجم» تصریح میكند: ورزشكاران ما اغلب پیش از آن كه وارد دنیای حرفهای شوند خود را مستعد آسیبدیدگیهایACL كردهاند. زمانی كه در اوج جوانی برای تقویت عضلات خود و بدون آگاهی فیزیولوژیكی، خودسرانه تمرین میكنند و وزنه میزنند و بیشتر احساسی هستند شرایط را برای وقوع این مصدومیتها مهیا میكنند و به همین علت است كه در چند سال اخیر بیشتر با این اتفاق در ورزش روبهرو بودهایم. ورزشكاران نباید فراموش كنند كه در هر مقطعی از عمر ورزشی خود باید زیر نظر متخصص تمرین كنند و از هیچ برنامه اصولی كه برای تقویت عضلات آنهاست غافل نشوند.
رباط صلیبی چطور پاره میشود؟
اما این مصدومیت چگونه رخ میدهد؟ انجام تمرینهای آمادگی جسمانی روی عضلات چهارسر ران بدون در نظر گرفتن نقش عضلات همسترینگ و پشتپا باعث ایجاد نوعی ناهماهنگی در عضلات زانو میشود. به این ترتیب كه یك طرف قوی و طرف دیگر ضعیف شده و منجر به بیتعادلی میشود و در نهایت مصدومیت در ناحیه زانو بخصوص پارگی رباط صلیبی را ایجاد میكند، در انجام كلیه تمرینهای ورزشی و آمادگی جسمانی باید توجه داشت كه عضلات جانبی ران (برونگرداننده و درونگرداننده) به یك اندازه تقویت شوند.
چرا بیشتر ابتدای فصل؟
یكی از مسائل قابل توجه در پارگی رباط صلیبی در بازیكنان رخداد این اتفاق در هفتههای ابتدایی فصل است كه این موضوع نشاندهنده ناآمادگی جسمانی مناسب بازیكنان پیش از شروع فصل است، بررسی علمی روی پرونده بازیكنانی كه طی چند فصل اخیر با این مصدومیت روبهرو شدند نشان میدهد تعداد زیادی در همان هفته اول تا پنجم هر لیگ رباط پاره كردهاند. كارشناسان بر این باورند كه ناآمادگی بازیكنان در دوران بدنسازی زیر بار تمرینهای فشرده و سنگین نرفتن و استفاده نكردن از افرادی كه تبحر حرفهای در امر بدنسازی داشته باشند مهمترین عوامل نزدیك كردن بازیكنان به این آسیبدیدگی است. ضمن این كه تغذیه بازیكنان در بهبود شرایط عضلانی آنها نقش دارد كه معمولا توجه زیادی به آن نمیشود.
توصیههایی برای مصدومان
در حال حاضر دكتر رازی، ابراهیمیان و حیدریان از جراحان حاذق ارتوپد در ایران هستند كه طبق آمار حداقل در هفته 4 یا 5 نفر را از ناحیه رباط صلیبی زانو جراحی میكنند. توصیه كلی برای بیمارانی كه تحت این عمل جراحی قرار میگیرند به شرح زیر است.
پس از گذراندن درمانهای اولیه فیزیوتراپی باید برای حركات دشوارتر به مرور آماده شد. بازپروری و بازسازی پس از 6 هفته استراحت مطلق آغاز میشود. بتدریج تمرینهای ویژه فیزیوتراپی زیر نظر فیزیوتراپ متخصص انجام میشود و بین ماه چهارم و پنجم پس از عمل بسته به شرایط بازیكن پزشك جراح اجازه دویدن میدهد و از ماه پنجم به بعد كار میدانی آغاز میشود و حداقل 6 ماه زمان لازم است تا بازیكن مصدوم به شرایط گذشته برگردد كه پزشكان معتقدند با توجه به پیشرفت علم و فناوری احتمال بازگشت بازیكن به دوران اوج بالای 95 درصد است به شرط آن كه مسیر لازم به درستی طی شود.
امید به آینده شرط اصلی موقعیت بازیكنانی است كه كابوس پارگی رباط را تجربه میكنند، این اتفاق شاید یك مصدومیت تلقی شود، اما میتواند سدی برای رسیدن به آرزوهای یك ورزشكار باشد اگر تصور كند كه پارگی رباط صلیبی او را به چینی بند زده تبدیل كرده است. وقتی علم میگوید این اتفاق پایان راه نیست باید ایراد كار را در خواست و انگیزه بازیكنان جستجو كنیم.
کلمات کليدي :
|
